Higiena ucha i jej wpływ na najczęstsze dolegliwości laryngologiczne

Ucho to niezwykle delikatny organ, który wymaga odpowiedniej pielęgnacji. Regularne czyszczenie uszu pomaga usuwać nagromadzoną w nich woskowinę, która może wywoływać infekcje ucha środkowego, zapalenia ucha zewnętrznego, czy ból ucha. W tym tekście przyjrzymy się bliżej higienie ucha oraz jej wpływowi na najpopularniejsze dolegliwości laryngologiczne.

Ból ucha – rodzaje, przyczyny, objawy

Ból ucha (otalgia) to dolegliwość mogąca mieć różne przyczyny. Wyróżnia się dwa jego rodzaje:

Pierwotny – spowodowany przez podrażnienie receptorów bólowych w uchu. Wywoływać mogą go infekcje ucha, takie jak zapalenie ucha wewnętrznego, środkowego lub zewnętrznego, uszkodzenie błony bębenkowej oraz zalegająca woskowina. Ból ucha pierwotny można z łatwością zlokalizować. Jest on ostry i ustępuje po zaprzestaniu działania czynnika uszkadzającego.
Wtórny – powstaje na skutek podrażnienia receptorów bólowych zlokalizowanych w innych narządach głowy i szyi. Może być on wywoływany przez infekcje nosa, zatok lub gardła, uraz szczęki bądź zęba oraz choroby układu nerwowego, jak choroba Menierea, czy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Wtórny ból ucha jest trudny do zlokalizowania i nieostry. Towarzyszą mu objawy, zależne od przyczyny, takie jak: uporczywy katar, utrudnione oddychanie nosem, ubytek słuchu, ból gardła oraz zawroty głowy.

Jak dbać o higienę uszu – domowe sposoby

Higiena uszu jest niezwykle ważna dla zachowania zdrowia i prawidłowego funkcjonowania narządu słuchu. Czyszczenie uszu i płukanie uszu pomaga usunąć zalegającą woskowinę, która może stanowić środowisko sprzyjające rozwojowi bakterii i grzybów.

Jak czyścić uszy? Z pomocą przychodzą tu sprawdzone, domowe sposoby na infekcję ucha. Jak dbać o higienę ucha? Oto kilka praktycznych porad jak usunąć zalegającą woskowinę z ucha.

Sól fizjologiczna – do buteleczki wlewamy sól fizjologiczną i kilka kropli soku z cytryny. Mieszamy składniki ze sobą, wprowadzamy roztwór do ucha i pozostawiamy na kilka minut. Na koniec, wycieramy woskowinę przy pomocy papierowego ręcznika.
Kompozycje olejków eterycznych – zawierają je dostępne w aptekach bez recepty preparaty służące do rozpuszczania i usuwania zgromadzonej w uszach woskowiny. W ich składzie znajduje się najczęściej olej z liści oliwki europejskiej, olej sezamowy, olej z liści cynamonu, olejek miętowy, olej z liści Murraya Koeninga, wyciąg z palmy sabałowej, wyciąg z koralowca Gorgonia oraz bisabolol. Jak usunąć woskowinę z uszu z pomocą takiego naturalnego sprayu? W tym celu wkładamy końcówkę aplikatora do ucha, wciskamy pompkę i wyciskamy kilka kropli preparatu. Zostawiamy spray do uszu na około 10 minut, a następnie przechylamy głowę tak, by mógł on wypłynąć z ucha i wycieramy woskowinę przy pomocy papierowego ręcznika.

Jak czyścić uszy?

Wiemy już, jak usunąć woskowinę z ucha domowym sposobem. A jak powinna wyglądać codzienna pielęgnacja uszu? Tak naprawdę u większości osób uszy oczyszczają się same. Co ciekawe, fizjologicznie (w zdrowiu) woskowina przesuwa się wzdłuż kanału słuchowego w kierunku do zewnątrz, choć zupełnie tego nie zauważamy. Należy natomiast czyścić małżowinę uszną – najlepiej przy pomocy wacika nasączonego ciepłą wodą z mydłem, a także przewód słuchowy w przypadku wyraźnego zalegania nadmiaru woskowiny (niewielkie ilości są potrzebne!). Wówczas należy robić to bardzo ostrożnie i delikatnie, tak aby nie uszkodzić kanału słuchowego czy błony bębenkowej. Do tego celu nie powinno się używać patyczków higienicznych – mogą one bowiem wcisnąć woskowinę głębiej do ucha, prowadząc do jej zatkania. Jeżeli ucho jest zatkane woskowiną i towarzyszą temu dolegliwości laryngologiczne, należy udać się do laryngologa, który usunie ją w bezpieczny sposób.

Powiązane artykuły:

Wady i zalety preparatów do codziennej higieny uszu >>
Co stosować, a czego unikać w higienie uszu? >>
Ucho pływaka >>

Piśmiennictwo:

Luo E. K. Martel J., Healthline, What You Need to Know About Earaches, [data dostępu: 27.11.2023 r.].
Kuczkowski J., Sierszeń W., Czaczkowski J., Forum Medycyny Rodzinnej, Ból ucha – objaw chorób głowy, szyi i klatki piersiowej, [data dostępu: 27.11.2023].

Czy wiesz że... Ucho rejestruje fale dźwiękowe o częstotliwości od 20 herców do 20 tysięcy herców.

Czy wiesz że... Twój słuch zależny jest od mikroskopijnych włosków znajdujących się głęboko w uchu. Zmniejszanie się ich liczby wiąże się z pogorszeniem słuchu

Czy wiesz że... Infekcje ucha występują częściej u dzieci z uwagi na rozwój ich systemów immunologicznych oraz różnice w budowie trąbek Eustachiusza względem osób dorosłych

Czy wiesz że... Narząd słuchowy człowieka określany jest jako drugi pod względem złożoności po oku.

Czy wiesz że... Strzemiączko to najmniejsza kość w naszym ciele. Znajduje się w uchu środkowym i jest wielkości połowy ziarnka ryżu (ok. 0,28 cm długości).

Czy wiesz że... Witamina D wpływa na rozwój układu kostnego dlatego ma także wpływ na rozwój słuchu, gdyż decyduje o prawidłowym stanie kosteczek ucha wewnętrznego.

Czy wiesz że... Do aparatu słuchowego człowieka bez przerwy dociera ogromna liczba dźwięków: w ciągu 1 sekundy organizm przyjmuje prawie 120 megabajtów informacji.

Czy wiesz że... Oprócz zdolności rozpoznawania wysokości, natężenia, barwy i czasu trwania dźwięku narząd słuchu człowieka posiada zdolności określania kierunku, z którego pochodzi dźwięk.

Czy wiesz że... Nasze ucho jest zdolne do odróżnienia około 1500 oddzielnych tonów.

Czy wiesz że... Ośrodki słuchowe przetwarzające mowę znajdują się w lewej części kory słuchowej mózgu. Z kolei podczas słuchania muzyki aktywna jest prawa strona kory słuchowej.

Czy wiesz że... Dźwięki, które słyszymy mogą być dla nas przyjemne lub przykre. Różne osoby różnie reagują na ten sam dźwięk. Zależy to od budowy naszych małżowin usznych oraz wieku.

Czy wiesz że... W krajach o najwyższych i średnich dochodach co druga osoba słucha zbyt głośnej muzyki przez słuchawki. Skutkiem tego jest coraz częściej występująca utrata słuchu wśród ludzi młodych.

Czy wiesz że... Narażenie nawet przez krótkie okresy czasu na poziomy ciśnień akustycznych przekraczające 140 dB, pociąga za sobą ryzyko morfologicznego uszkodzenia ucha, zazwyczaj w postaci pęknięcia błony bębenkowej.

Czy wiesz że... O słuchu absolutnym mówimy, gdy człowiek potrafi szybko i bezbłędnie kojarzyć wysokość dźwięku z jego muzyczną nazwą, bez posługiwania się dźwiękiem wzorcowym.

Czy wiesz że... Bogate doświadczenia muzyczne z młodości sprzyjają rozwojowi słuchu absolutnego. W badaniach ankietowych okazało się, że w grupie ponad tysiąca muzyków niemal wszyscy, którzy rozpoczęli naukę muzyki przed szóstym rokiem życia, mieli słuch absolutny, lecz nie posiadał go prawie nikt z tych, którzy rozpoczęli ją po jedenastym roku życia.

Czy wiesz że... W krajach Dalekiego Wschodu słuch absolutny występuje znacznie częściej niż w obszarze kultury europejskiej (ma go ponad połowa studentów chińskich uczelni muzycznych w porównaniu z ok. 10 procentami studentów amerykańskich).

Czy wiesz że... Pierwszym aparatem słuchowym, używanym jako wzmocnienie dźwięków była tuba lub tzw „wąż słuchowy” . Tuby najczęściej wykonane były z drewna, stali lub kości (poroża) jeleni

Czy wiesz że... Nazbyt silne dźwięki mogą być groźne dla słuchu płodu. Istnieją dowody na to, że wśród dzieci narażonych w łonie matki na wysoki poziom hałasu współczynnik trwałej utraty słuchu jest wyższy od normalnego.

Czy wiesz że... Już dwudziestotrzytygodniowe płody reagują na bodźce dźwiękowe. Ograniczony jest jednak zakres częstotliwości, na które reaguje dziecko; tylko tony od średnich do niskich wywołują jakieś reakcje.

Czy wiesz że... W starożytnych Chinach hałas traktowano jako surową karę dla przestępców. Zarządzenie ministra policji Ming Ti z 211 r.p.n.e. głosiło, iż obraza najwyższego będzie karana nieprzerwanym słuchaniem piszczałek, bicia bębnów i krzyków do czasu, aż skazany padnie martwy, „bowiem jest to najbardziej męcząca śmierć, jaką ponieść może człowiek”.

Czy wiesz że... Posiadacze pełnego autentycznego słuchu absolutnego rozpoznają nazwy dźwięków w sposób spontaniczny i z łatwością, ponieważ wszystkie dźwięki są dla nich jakościowo zróżnicowane, podobnie jak kolory w widzeniu barwnym.

Czy wiesz że... Aż 1,1 mld nastolatków oraz ludzi młodych ryzykuje utratę słuchu zarówno z powodu zbyt częstego słuchania głośnej muzyki, jak i narażenia na tzw. smog akustyczny, czyli na otaczające nas wszędzie dźwięki, będące ogromnym obciążeniem dla słuchu i całego organizmu.

Czy wiesz że... Prawie co druga osoba w wieku 12-35 lat może uszkodzić słuch, gdyż zbyt często używa słuchawek połączonych z przenośnymi urządzeniami. Do uszkodzenia słuchu może dojść już po 4 minutach słuchania głośnej muzyki przez odtwarzacz muzyki, gdy nastawiony jest on na maksymalną głośność generując dźwięki o natężeniu ok. 105 dB.

Czy wiesz że... Hałas w środowisku pracy jest jednym z najczęściej występujących czynników szkodliwych i uciążliwych. Zgodnie z danymi Instytutu Medycyny Pracy corocznie odnotowywanych jest ponad 140 nowych przypadków zawodowego uszkodzenia słuchu.

Czy wiesz że... Nie wszystkie stworzenia słyszą za pomocą uszu. Macki, rożki i czułki znajdujące się w okolicach aparatów gębowych owadów, skorupiaków i ślimaków najczęściej spełniają funkcję narządów słuchu.

Czy wiesz że... Rekordzista w kategorii „najlepszy słuch” należy do rzędu motyli. To barciak większy wyczuwający ultradźwięki o częstotliwości 300 kHz. Dzięki odbieraniu wysokich dźwięków motyle komunikują się między sobą, pozostając niesłyszalnymi dla nietoperzy.

Czy wiesz że... Czułość słuchu nie idzie w parze z wielkością uszu – największe uszy w stosunku do reszty ciała ma fenek, zwany też lisem pustynnym, ale służą mu głównie do chłodzenia organizmu.

Czy wiesz że... Węże nie mają uszu, ale nie znaczy to, że są całkiem głuche. Szczątkowy aparat słuchowy znajduje się w ich kości szczękowej. Umożliwia im on słyszenie dźwięków o niskiej częstotliwości. Węże nie mogą jednak korzystać z dźwięku do komunikowania się ze sobą.